Grenzen stellen is niet altijd gemakkelijk. Het proces zelf – mensen laten weten waar je behoeften en grenzen liggen – kan vaak stressvol zijn, vooral voor mensen die het niet gewend zijn.

Als mensen gewend zijn aan relatiegrenzen die op een bepaald punt liggen, kunnen ze zich verzetten als je je grenzen met hen probeert te veranderen, en mensen proberen (net als kinderen) vaak grenzen bij elkaar uit te proberen. Dit kan allemaal stressvol zijn, vooral als je rekening houdt met de tol die conflicten eisen op je stressniveau.

Het eindresultaat kan echter de moeite waard zijn: relaties met meer wederzijds respect, die voldoen aan de behoeften van alle betrokken partijen en die veel minder stress opleveren voor iedereen.

De eerste stap bij het stellen van grenzen is inzicht krijgen in waar je eigen persoonlijke grenzen liggen. Hoe comfortabel voel je je als mensen dicht bij je komen en bepaalde vrijheden met je nemen?

Vaak is je eerste aanwijzing het gevoel dat je krijgt als je grenzen zijn geschonden. Omdat verschillende mensen verschillende grenzen hebben, heb jij misschien geen last van iets waar anderen last van hebben, en andersom. Daarom is het belangrijk om anderen duidelijk te maken waar jouw comfortniveaus (en ongemakkelijkheidsniveaus) liggen, zodat mensen met andere grenzen de jouwe niet kunnen schenden.

Hieronder volgen algemene richtlijnen om je bewuster te worden van je eigen persoonlijke grenzen.

Tekenen dat je aan je grenzen moet werken

  • Je voelt je verontwaardigd als mensen te veel van je vragen, en het lijkt vaak te gebeuren.
  • Je merkt dat je ja zegt tegen dingen die je liever niet doet, alleen maar om anderen niet van streek te maken of teleur te stellen.
  • Je merkt dat je verontwaardigd bent omdat je meer voor anderen doet dan zij voor jou.
  • Je hebt de neiging om de meeste mensen op afstand te houden omdat je bang bent dat mensen te dichtbij komen en je overweldigen.
  • Je hebt het gevoel dat het meeste wat je doet voor andere mensen is – en misschien waarderen ze het niet eens zo erg.
  • De stress die je voelt van het teleurstellen van anderen is groter dan de stress van het doen van dingen die lastig zijn of je uitputten in een poging om hen te plezieren.

Vragen om jezelf te stellen

Er zijn aanvullende vragen die je jezelf moet stellen als je kijkt naar specifieke keuzes die je kunt maken, in plaats van naar je gevoelens in het algemeen, die je kunnen helpen om te beslissen of er wel of niet een grens moet worden gesteld.

De volgende vragen kunnen je helpen om je grenzen in specifieke situaties te verduidelijken en om door toekomstige situaties te navigeren:

  • Als niemand teleurgesteld zou zijn, zou je dan liever ja of nee zeggen?
  • Als je kijkt naar alle voordelen en kosten van deze situatie (zowel tastbaar als ontastbaar), is het dan de moeite waard om ja te zeggen?
  • Zou je je op je gemak voelen als je hetzelfde verzoek aan iemand anders zou doen?
  • Als mensen boos op je zouden zijn als je nee zegt, heb je dan echt het gevoel dat ze vanuit een respectvolle, redelijke positie komen? (En zo niet, is het dan misschien tijd om grenzen te gaan stellen?)
  • Is dit een precedent dat je wilt scheppen? (En als dat niet zo is, wat is dan een redelijke plek om de grens te trekken?)
  • Denk aan iemand van wie je vindt dat hij of zij heel gezonde grenzen heeft – het soort waarvan je een voorbeeld zou willen nemen. Hoe denk je dat zij zouden reageren in deze situatie?

Als je eenmaal hebt vastgesteld hoe je je voelt, kun je beslissen of je inderdaad een grens wilt stellen. In een perfecte wereld hoeven we, als we eenmaal weten waar onze persoonlijke comfortzones liggen, die informatie alleen maar aan anderen door te geven en een relatiegrens is gesteld.

In de echte wereld moet er echter vaak onderhandeld worden over het stellen van grenzen en dat gaat niet altijd even soepel. Mensen hebben hun eigen grenzen die misschien niet overeenkomen en ze kunnen om hun eigen redenen aandringen op meer afstand of juist meer nabijheid.

Het veranderen van grenzen ten opzichte van de status quo kan er ook toe leiden dat mensen reageren door te proberen de vorige of bestaande grenzen te versterken, soms op een manier die ons ongemakkelijk maakt. Op deze manier kan grenzen stellen een strijd zijn.

Omdat we zowel aan onze eigen behoeften moeten denken als aan de behoeften en reacties van anderen, is het belangrijk om omzichtig te zijn bij het stellen van grenzen.

De vragen die je jezelf stelt bij het ontdekken waar je persoonlijke grenzen liggen, zijn anders dan de vragen die je jezelf stelt bij het bepalen waar je je grenzen eigenlijk moet stellen.

Wanneer je je grenzen in specifieke situaties stelt, moet je rekening houden met praktische factoren zoals de “kosten” van het stellen van grenzen. Ze stellen je ook in staat om duidelijk te zijn over zaken als schuld (moet je je schuldig voelen?) en motivatie (is het de moeite waard?), zodat je met zo min mogelijk stress vooruit kunt.

Hier zijn enkele vragen die je jezelf kunt stellen:

  • Wat is hier eerlijk?
  • Als jij in de positie van de andere persoon was, zou jouw oplossing dan nog steeds eerlijk lijken?
  • Heb je je hieraan gecommitteerd, of is dit een verwachting die de ander aan jou stelt?
  • Is er hier een andere oplossing die meer win-win zou kunnen zijn?
  • Creëert het maken van een verandering of het stellen van een grens meer stress dan het op de lange termijn zou kunnen verlichten?
  • Als je je de resultaten over een jaar voorstelt, krijg je dan het gevoel dat dit een betere oplossing zou zijn dan wat je nu hebt?
  • Als je een grens stelt en het gevoel hebt dat de ander zich onredelijk verzet tegen de grens, ben je dan bereid om de relatie te laten gaan in plaats van je gekwetst te voelen door de scheve grens?

Het is belangrijk om op te merken dat je waarschijnlijk je eigen gevoelens zwaarder zult laten wegen dan de gevoelens van anderen, omdat jij moet leven met de gevolgen van je beslissingen.

Jij bent ook degene die zal moeten leven met de gevolgen van jouw keuzes. Uiteindelijk hebben we allemaal onze eigen grenzen, maar deze vragen geven stof tot nadenken.

Hoewel dit op het moment zelf stressvol kan zijn, vermindert het een deel van de stress als je eenmaal besluit om grenzen te stellen en/of de grenzen in te stellen. Werken aan strategieën om grenzen te stellen en assertieve communicatietechnieken kunnen positieve resultaten in je leven brengen.

Laat een reactie achter